In een ontwerpgericht onderzoek ontwikkelden vier docenten maatschappijwetenschappen, ondersteund door vakdidactisch onderzoekers, educatieve curriculummaterialen (opdrachten, scaffolds en kennisclips) rond vier thema’s:
Visualiseren van oorzaak-gevolg-redeneringen
Het belangrijkste doel is leerlingen vaardigheden aan te leren waarmee ze redeneringen kunnen ontleden. Leerlingen moeten een redenering ‘voor zich kunnen zien’ (visualiseren). Wat is oorzaak en gevolg, welke factoren spelen een rol, en wat is die rol? Pas wanneer je een redenering hebt ontleed, kun je kijken in hoeverre de veronderstelde verbanden ook daadwerkelijk aannemelijk zijn (evalueren).
Lesmateriaal – Oorzaak en gevolg redeneringen
Leren van concepten
Hoe leren leerlingen concepten op een hoger niveau? Aan de hand van de context van de coronapandemie wordt stapsgewijs het concept sociale ongelijkheid ontrafeld en vervolgens met behulp van nieuwe contexten verdiept en verbonden met andere hoofdconcepten. In dit materiaal staat de ‘context-concept-context’-benadering centraal: verwonder vanuit een (vaak actuele) context, analyseer het met behulp van concepten en ondersteunende denkschema’s, en zoom daarna weer in op de context.
Lesmateriaal – Leren van concepten
De actualiteit ontcijferen
Het leren analyseren van en redeneren over de actualiteit is uitdagend. Enerzijds heeft dat te maken met de werking van de media en de complexiteit van veel actuele gebeurtenissen. Anderzijds is het analyseren een complexe vaardigheid. In dit materiaal staan de gereedschappen centraal die leerlingen kunnen inzetten om actualiteit te leren ontcijferen: denk bijvoorbeeld aan het leren onderscheiden van absolute en relatieve cijfers, het leren vergelijken en het leren concluderen met cijfers.
Lesmateriaal – De actualiteit ontcijferd
Vergelijken van landen
Onderzoeksvaardigheden zijn belangrijk bij maatschappijwetenschappen. In dit materiaal leren leerlingen met behulp van statistische informatie verschillende landen met elkaar te vergelijken. Leerlingen leren, met behulp van datasets uit verschillende landen, redeneren over indicatoren van het kernconcept sociale ongelijkheid.
Lesmateriaal – Vergelijken van landen
Deze materialen kunnen gebruikt worden in de klas, of dienen als inspiratiebron voor het ontwikkelen van eigen opdrachten en lessen. In de sectie meer lesbeschrijvingen zijn nog andere lesmaterialen te vinden.