Het onderwijzen en evalueren van sociaalwetenschappelijk redeneren over maatschappelijke problemen is alleen goed mogelijk wanneer helder is wat van leerlingen ververwacht wordt en welk (hoger) niveau we nastreven. Klijnstra, Ruijs, Stoel en van Boxtel (2022) ontwikkelden een progressiemodel waarin ze de redeneeractiviteiten die horen bij het beschrijven, verklaren en oplossen van een maatschappelijk probleem op drie niveaus beschrijven: beginnend, in ontwikkeling en sociaalwetenschappelijk (expertniveau). Het progressiemodel is uitgewerkt in drie rubrics.
Deze rubrics kunnen gebruikt worden als basis voor leerlijnen in het curriculum Maatschappijwetenschappen en meer opdrachtspecifieke rubrics.
Rubric 1: Beschrijven van een maatschappelijk probleem
Rubric 2: Verklaren van een maatschappelijk probleem
Rubric 3: Evalueren en voorstellen van mogelijke oplossingen voor een maatschappelijk probleem
De niveaubeschrijvingen zijn gebaseerd op een analyse van 88 leerlingpapers, een steekproef uit een grotere set van papers die verzameld was in een eerdere studie (Van Boxtel, Hemker, Klijnstra & Ruijs, 2017). De papers hoorden bij verschillende praktische opdrachten waarin leerlingen een maatschappelijk probleem moesten analyseren. De niveaubeschrijvingen zijn verder aangescherpt na feedback uit focusgroepen van vakdidactici en leraren maatschappijwetenschappen.
Klijnstra, T., Ruijs, G., Stoel, G., & van Boxtel, C. (2022). Sociaalwetenschappelijk redeneren bij maatschappijwetenschappen. Landelijk Expertisecentrum Mens- en Maatschappijvakken.
Van Boxtel, C., Hemker, A., Kijnstra, T., & Ruijs, G. (2017). Toetsen van denkvaardigheden en conceptuele kennis bij maatschappijwetenschappen. Landelijk Expertisecentrum Mens- en Maatschappijvakken.